بسمه تعالي

چكيده

دستيابي به تعالي و توسعه هدف عمده كشورهاي درحال توسعه محسوب مي شود . نيل ب ه توسعه همه جانبه ، متوازن ، انساني و

پايدار مستلزم استفاده بهينه از كليه منابع در دسترس است و اين بيانگر انتقال از روشهاي غير علمي به روشهاي جديد و بر مبناي

علمي است كه دربر گيرنده عناصر و اجزاي تكنولوژي جديد و حتي نظامهاي نوين فعاليت است . براي اينكه افر اد جامعه به گونه اي

موفق روشهاي جديد و مفيد را به كار گيرند ، ابتدا بايستي اصول آن را فرا گيرند و سپس يادگيري به نحوه استفاده صحيح از آن در

نظام فعاليت خود اقدام كنند . زماني كه انتقال به تكنولوژي جديد برمبناي علمي آغاز شود انتظار آنست كه اين نخستين گام به ط رف

نظام هاي پر بازده باشد و اين فرآيند اساس و ماهيت برنامه هاي توسعه را تشكيل مي دهد .

نيروي انساني ماهر ، آماده به كار و كارآمد همواره به عنوان يك عامل محدود كننده در برنامه هاي توسعه ايران مطرح مي گردد ، لذا

بايستي هر روشي كه بتوان به استفاده بهينه از ني روي انساني و نيز بهينه سازي ساير منابع توسط نيروي انساتي منجر شود در الويت

توجه قرار گيرد . در طول زمان فرآيند مديريت برنامه هاي توسعه به سمت واقع گرايي گرايش پيدا كرده است و يكي از منابع در

اختيار نيروي انساني جذب و توزيع اعتبارات است . تا كنون نظام هاي مت عددي در زمينه بودجه ريزي تجربه شده است و نظام بودجه

ريزي برمبناي عملكرد شيوه اي است كه در برخي سازمانها به كار گرفته شده و از ابعاد مختلف مورد نقد قرار گرفته است و استفاده از

اين تجارب مي تواند براي كشور ما مفيد واقع شود و اطلاع از اين يافته ها در عرصه ه اي بودجه ريزي عملياتي داراي كاربرد

اساسي است . براي حضور نظامند و موثرتر در عرصه هاي مختلف برنامه ريزي و به تبع آن بودجه ريزي عملياتي نيازمند تحليل

كارآمد در ابعاد برنامه ريزي كوتاه مدت ، ميان مدت و بلند مدت هستيم . در اين زمينه استفاده از فن آوري هاي جديد و توانمند مي

تواند در كاستي هاي اجراي برنامه ريزي عملياتي را جبران نمايد . امروزه به عنوان يك فن آوري چند وجهي بسياري از عرصه هاي

اقتصادي ، اجتماعي ، فرهنگي را در جوامع تحت تاثير قرار داده است و استفاده از اين تكنولوژ ي در فرآيند برنامه ريزي مي تواند

سرعت ، دقت و صحت فعاليت ها را افرايش دهد . واين مستلزم استفاده از روشهاي كارآمد مديريت پروژه است . در اين زمينه ابتدا

لازم است ابعاد مختلف به كارگيري اين فناوري مورد واكاري قرار گيرد . يكي از روشهاي مناسب در تحليل اقدامات د ر فرآيند برنامه

ها استفاده از تحليل SOWT است تجزيه و تحليل SOWT يكي از ابزارهاي استراتژيك تطابق نقاط قوت و ضعف درون سازماني

با فرصتها و تهديدهاي برون سازماني است . تجزيه وتحليل SOWT تحليلي منظم براي شناسايي اين عوامل و تدوين استراتژي

كه بهترين تطابق بين آنها را ايجاد نمايد ارايه مي دهد ، از ديدگاه اين الگو يك استراتژي مناسب قوت ها و فرصت ها را به حداكثر و

ضعف ها و تهديد ها را به حداقل ممكن مي رساند به كارگيري ICT در نظام بودجه ريزي عملياتي در حوزه فعاليت هاي برنامه

ريزي مستلزم شناخت مستمر محدوديت ها و نقاط ضع ف وتهديد كننده هاي همچنين نقاط قوت و قرصت هاي تهديد كننده هاي

آن است در اين مقاله با نگرشي سيستمي ، از ابعاد مختلف به كارگيري ICT در نظام بودجه ريزي عملياتي مورد بررسي قرارگرفته و

با استفاده از تحليل SOWT نقاط قوت و ضعف و فرصتها و تهديد هاي به كارگيري ICT د ر نظام بودجه ريزي بر مبناي عملكرد

در توانمند سازي برنامه ريزان معرفي شده و راهكارهايي براي بهينه سازي آنها در شرايط كشورمان ارايه شده است .

برنامه ریزی استراتژی

تفاوتهاي برنامه ريزي استراتژيك در سازمانها

چكيده
برنامه ريزي استراتژيك نقش كليدي در موفقيت سازمانها در ميدان رقـــابت دارد. اين نوع برنامه ريزي اگر به درستي تدوين شود، به انتخاب استراتژي هايي منجر مي شود كه درصورت اجراي صحيح و به موقع، موجب تعالي و پيشتازي سازمان مي شود.

امروزه فعاليتهاي اقتصادي جهان را تركيبي از سازمانهاي بزرگ، متوسط و كــوچك انجام مي دهند. همه اين سازمانها در محيطي متلاطم و بازاري به شدت رقابتي به دنبال پيروزي در برابر رقباي خود و ارضاي نيازهاي مشتريان خود هستند. برنامه ريزي استراتژيك در صورت تدوين و اجراي درست، ابزاري سودمند براي موفقيت شركتها در بازار رقـابت جهاني بوده و مي تواند آنها را سرپا نگه دارد.

به خاطر تفاوتهاي موجود بين سازمانهاي بزرگ و كوچك در زمينه هاي مختلف، تدوين، اجرا و ارزيابي برنامه استراتژيك نيز در آنها متفاوت است. در اين مقاله درصدد شناسايي اين تفاوتها در راستاي كمك به برنامه ريزي استراتژيك سازمانهاي كوچك است تا از اين طريق بخش عمده اي از موفقيت آنها در بازار رقابتي رقم بخورد.

مقدمه
دردنياي امروز كه شاهد تغيير و تحولات شگرف در زمينه هاي مختلف هستيم، محيط باتلاطم و عدم اطمينان بسياري مواجه است و رقابت شــــدت زيادي پيدا كرده است. سيستم هاي سازماني در راستاي كسب موفقيت در ميدان رقابت بايد ازنوعي برنامه ريزي بهره گيرند كه آينده نگر و محيط گرا باشد به طوري كه ضمن شناسايي عوامل و تحولات محيطي، در يك افق زماني بلندمدت تاثير آنها را بر سازمان و نحوه تعامل سازمان با آنها را مشخص كند. اين نوع برنامه ريزي درواقع همان بــــرنامه ريزي استراتژيك است كه با بررسي محيط خارجي و داخل سازمان، فرصتها و تهديدهاي محيطي و قوتها و ضعهاي داخلي را شناسايي مي كند و با درنظر داشتن ماموريت سازمان، اهداف بلندمدت براي سازمان تنظيم مي كند و براي دستيابي به اين اهداف، از بين گزينه هاي استراتژيك اقدام به انتخاب استراتژي هايي مي كند كه با تكيه بر قوتها و رفع ضعفها، از فرصتهاي پيش آمده به نحو شايسته استفاده كرده و از تهديدها پرهيز كند تا درصورت اجراي صحيح باعث موفقيت سازمان در ميدان رقابت شود.

امروزه فعاليتهاي اقتصادي جهان توسط سازمانهايي با اندازه هاي بزرگ، متوسط و كوچك انجام مي شود. اين سازمانها در محيطي درحال تغيير و بازاري رقابتي فعاليت مي كنند. بنابراين، براي كاميابي نيازمند برنامه ريزي استراتژيك هستند. وجود تفاوتهايي در اندازه، حجم و ماهيت فعاليت سازمانهاي بزرگ و كوچك، نحوه برنامه ريزي استراتژيك آنها را نيز ازهم متمايز كرده است به طوري كه اكثر مدل هاي ارائه شده در اين زمينه باتوجه به ويژگيهاي سازمانهاي بزرگ بوده و شايد به همين دليل آنها به راحتــي و در زمان دلخواه مي توانند اقدام به برنامه ريزي استراتژيك كنند. در صورتي كه مدل ها و مطالعات كمي در زمينه برنامه ريزي استراتژيك سازمانهاي كوچك ارائه شده است و تجربه اندك آنها در استفاده از اين نوع برنامه ريزي نيز حكايت از اين وضعيت دارد.

مقاله حاضر درنظر دارد تا با شناسايي تفاوتها برنامه ريزي استراتژيك بين سازمانهاي بزرگ و كوچك، به انجــام مطالعات و ارائه مدل هاي بيشتر براي سازمانهاي كوچك ياري رساند تا آنها با وقوف بر تفاوتهاي موجود بتوانند در راستاي كسب موفقيت بيشتر فعـــاليتهاي خود را به صورت استراتژيك برنامه ريزي كنند.

برنامه ريزي استراتژيك

همانند ساير مفاهيم مديريت، تعاريف گوناگوني از برنامه ريزي استراتژيك توسط صاحبنظران ارائه شده است كه براي جلوگيري از طول كلام بـــه چند مورد مهم از آنها اشاره مي شود. يكي از اين تعـاريف در ارتباط با كسب و كارهاي كوچك است:

1 - فراي و استونر (FRY AND STONER - 1995): برنامه ريزي استراتژيك، ابـزار مديريتي توانمندي است كه براي كمك به شركتهاي كوچك طراحي مي شود تا آنها به صورت رقابتي خود را با تغييرات پيش بيني شده محيط تطبيق دهند. خصوصاً، فرايند برنامه ريزي استراتژيك يك نگرش و تجزيه و تحليلي از شركت و محيط مربوط به آن ارائه مي كند - شرايط فعلي شركت را توضيح مي دهد و عوامل كليدي موثر بر موفقيت آن را شناسايي مي كند (FRY AND STONER, 1995,12).

2 - لرنر (LERNER-2000): برنامه ريزي استراتژيك فرايند تغيير سازماني مستمر و پيچيده است. اگر ويژگيهاي زير تركيب شوند، فرايند برنامه ريزي استراتژيك موفق و جامعي را تعريف مي كنند. برنامه ريزي استراتژيك:

نگاه به آينده دارد و تمركز بر آينده پيش بيني شده. به اين مسئله توجه دارد كه جهان بعد از 5 الي 10 سال چه تفاوتهايي با اكنون خواهد داشت. درصدد خلق آينده سازمان برمبناي آن چيزي است كه احتمال مي رود در آينده ايجاد شود؛

برمبناي تجزيه و تحليل روندها و سناريوهاي پيش بيني شده براي گزينه هاي ممكن در آينده است و نيز برمبناي تجزيه و تحليل داده هاي داخلي و خارجي است؛

منعطف و متمايل به ايجاد تصويري بزرگ از آينده سازمان است. برنامه ريزي استراتژيك سازمان را با محيطش تطبيق مي دهد، زمينه اي براي دسترسي به اهداف ايجاد مي كند، چارچوب و جهتي براي سازمان فراهم مي كند تا به آينده دلخواه خود برسد؛

چارچوبي به وجود مي آورد كه با تجزيه و تحليل كامل سازمان، محيط داخلي و خارجي و پتانسيل هاي سازمان در آن چارچوب مي توان به مزيت رقابتي دست يافت. اين امر سازمان را قادر مي كند تا به روندها، اتفاقات، چالشها و فرصتهاي به وجود آمده، ازطريق چارچوبي از بينش و ماموريت ايجاد شده توسط فرايند برنامه ريزي استراتژيك پاسخ دهد.

فرايندي نظري و كيفي است. برنامه ريزي استراتژيك، داده هاي نرم مانند: تجارب، نيات و ايده هاي موجود در گفتگوهاي روزانه سازمان را تركيب مي كند و درصدد ارائه يك بينش و هدف سازماني روشن است؛

به سازمان اجازه تمركز مي دهد، زيرا فرايندي پويا و مستمر از فعاليتهاي خود تحليلي است؛
فرايند يادگيري مستمر، در جريان و گفتگوي سازماني است كه به فراتر از دسترسي به يك سري اهداف از پيش تعيين شـــــده توسعه مي يابد. برنامه ريزي استراتژيك درصدد است روشي كه يك سازمان فكر و عمل مي كند را تغيير داده يك سازمان يادگيرنده به وجود آورد؛

وقتي موفقيت آميز باشد، تمام نواحي عملياتي را تحت تاثير قرار داده و به عنوان قسمتي از فلسفــه و فرهنگ سازمان درمي آيد (LERNER L.ALEXANDRA, 2002,1).
3 - پفر (PFEIFFER) : برنامه ريزي استراتژيك فرايند ايجاد و توسعه رويه ها و عمليات ضروري براي دستيابي به آينده است. وي بين برنامه ريزي بلندمدت كه به صورت واكنشي است و برنامه ريزي استراتژيك كه سازمان را مجــاز به خلق آينده اش مي كند، تفاوت قائل مي شود.
4 - مك كون(MCCUNE)
: برنامه ريزي استراتژيك فرايندي براي بازسازي و انتقال سازماني است. به نظر وي در برنامه ريزي بلندمدت اهداف و پيش بيني ها براساس فرض ثبات سازمانــــــي است، درحالي كه در برنامه ريزي استراتژيك، نقش سازمان در محيط آن بررسي مي شود. برنامه ريزي استراتژيك باعث مي شود تا سازمان فعاليتها و خدماتش را براي برآوردن نيازهاي درحال تغيير محيط تطبيق دهد. اين برنامه ريزي نه تنها چارچوبي براي بهبود برنامه ها ارائه مي كند بلكه چــارچوبي براي ساختاردهي مجدد برنامه ها، مديريت و همكاريها و نيز براي ارزيابي پيشرفت سازمان در اين زمينه ها ارائه مي كند. (Http://eric-web.tc.columbia.edu, 2002)
در دنياي رقابتي امروز برنامه ريزي استراتـــــژيك براي هر سازماني از اهميت فوق العاده اي برخوردار بوده، داراي ويژگيهاي منحصر به فردي است و نيز مدل هاي مختلفي از سوي نظريه پردازان مختلف ارائه شده است كه از آن جملــــــه مي توان به مدل هاي برنامه ريزي استراتژيك برمبناي نتيجه (_يا هدف)، مدل همسويي، برنامه ريزي سناريو، مدل برنامه ريزي ارگانيك (يا خود سازماني)، مدل اصلي مكتب طراحي، مدل رابسون، مدل استينر و... اشاره كرد. _(آقازاده، 1381)
ويژگيهاي برنامه ريزي استراتژيك
در مطالعات راماينوجام و ونكاترامان (ROMANUJAM & VENKATRAMAN) در سال 1987 و نيز ولياث و شورتل (VELIYATH SHORTELL) در سال 1993، ويژگيهاي سيستم برنامه ريزي استراتژيك به شرح جدول(1) عنوان شده است (PARNELL, 1996,44).

در يك گفتار ساده، يك برنامه استراتژيك مي تواند عملكرد را بهبود بخشد. اعضاي يك سازمان در لابلاي كارهاي وظيفه اي ثابت و چالشهاي روزانه سردرگم مي شود و ممكن است كه جهت اهداف سازمان را گم كنند و بينش خود را نسبت به آن از دست بدهند. يك برنامه استراتژيك مي تواند، نه تنها درك اعضا از اهــداف را بيشتر كند بلكه تفكر آينده گرا را برمبناي درك مشتركي از رسالت سازمان تحريك و ايجاد كند. همكاري بين اعضاي يك سازمان وقتي با مفروضات مشتركي نسبت به اهداف مشترك فعاليت كنند، بسيار موثر و اثـــربخش مي شود. و درنهايت اينكه، يك برنامه ريزي استراتژيك موفقيت آميز، برنامه اي است كه:
- به عمل ختم شود؛
- بينش مشتركي برمبناي ارزشها ايجاد كند؛
- فرايندي همگاني و مشاركتي است كه كاركنان و مديران احساس مالكيت مشترك نسبت به آن دارند؛
- مسئوليت در قبال جامعه را مي پذيرد؛
- نسبت به محيط خارجي سازمان حساس بوده و بر آن تمركز دارد؛
- برمبناي داده هاي با كيفيت بالا طرح ريزي مي شود؛
- بخش كليدي مديريت اثربخش است.(http://eric-web.tc. columbia.edu,2002)
سازمانهاي بزرگ و كوچك
سازمانها ازنظرشاخصهاي مختلف به انواع گوناگوني تقسيم شده اند و تعريفهاي متفاوتي براي هر كدام از آنها در كشورهاي گوناگون ارائه شده است. شاخصهايي مانند: حجم فعاليت، ميزان فروش يا درآمد، تعداد كاركنان، سرمايه گذاري و... اما در ايران همچون در اكثر كشورها تقسيم بندي براساس اندازه است:
1 مركز آمار ايران و بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران
, سازمانهاي بزرگ: صنايعي كه تعداد كاركنان آنها 10 نفر و بيشتر باشد.
, سازمانهاي كوچك: صنايعي كه تعداد كاركنان آنها كمتر از 10 نفر باشد.
1 وزارت صنايع و معادن - سازمان صنايع كوچك ايران
سازمانهاي بزرگ: صنايعي كه 50 نفر و بيشتر در آن كار كنند. سازمانهاي كوچك: صنايعي كه كمتر از 50 نفر در آن مشغول به كار باشند.
در يكي از كتابهاي انتشاريافته از سوي وزارت صنايع و معادن، تعاريف رسمي 13 كشور منتخب درخصوص سازمانهاي كوچك، متوسط و بزرگ در سال 2001 آمده است.F
ساختار توليد صنايع كـــــوچك و بزرگ را مي توان به صورت جدول (2) موردمقايسه قرار داد.


تفاوت برنامه ريزي استراتژيك بين سازمانهاي بزرگ و كوچك
تفاوتهاي برنامه ريزي استراتژيك در صنايع بزرگ و كوچك را مي توان به صورت جدول (3) در دو دسته فرايندي و محتوايي برشمرد.


تفاوتهاي فرايندي
- صنايع بزرگ داراي اندازه بزرگ و حجم وسيع فعاليتها بوده و با محيطهاي پيچيده و گوناگون درارتباطند. اين ويژگيها و برخي عوامل موثر در برنامه ريزي باعث مي شوند تا فرايند برنامه ريزي استراتژيك در صنايع بزرگ طولاني بوده و تعداد مراحل و زمان و هزينه زيادي را شامل شـــــود. چنانچه با ملاحظ مدل هاي برنامه ريزي استراتژيك صنايع بزرگ مي توان به طولاني بودن و تعداد زياد مراحل آنها نسبت به مدل هاي صنايع كوچك پي برد. درحالي كه فرايند برنامه ريزي استراتژيك در صنايع كوچك، به لحاظ ويژگيهاي خاص اين صنايع نسبت به صنايع بزرگ، تعداد مراحل و زمان و هزينه كمتري را شامل مي شود.

- تعداد و تنوع زياد كالاها و خدمات، بخشها و واحدهاي گوناگون سازماني و وابستگي زياد و ارتباطات پيچيده آنها با هم و ساير ويژگيهاي صنايع بزرگ باعث پيچيدگي مضاعف كليه فرايندهاي كاري و بخصـــــوص فرايند برنامه ريزي استراتژيك در اين صنايع شده است؛ چرا كه در اين فرايند بايد تمام عوامل يادشده، موردبررسي قرار گيرند تا براساس نتايج اين بررسي، برنامه ريزي انجام شود. درحالي كه صنايع كوچك، كليه ويژگيها و عوامل مذكور را در مقياس كم و كوچك برخوردارند و نيازي به بررسيهاي زياد ندارند و به همين خاطر فرايند برنامه ريزي استراتژيك در آنها به طور ساده و مختصر قابل انجام است.
- به خــاطر بوروكراسي گسترده و تعداد زياد لايه هاي مديريتي ساختار سازماني صنايع بزرگ، فرايند برنامه ريزي استراتژيك در آنها از رسميت نسبتاً زيادي برخوردار است. چرا كه براي انجام بسياري از مراحل برنامه ريزي استراتژيك مانند تعيين اهداف، بررسي داخلي، بررسي محيطي و گرفتن اطلاعات لازم در اين موارد بايد نامه نگاريهاي زياد و پيگيريهاي مكرري صورت پذيرد. درحالي كه در صنايع كوچك لايه هاي كم مديران وبعضاً عدم وجود بيش از يك لايه مديريتي باعث سهولت فعاليتهاي مذكور، رسميت كمتر برنامه ريزي استراتژيك و همكاري بيشتر مديران و كارشنــاسان در تعيين استراتژي هاي سازمان مي شود.

- صنايع بزرگ براي دستيابي به يك برنامه استراتژيك منسجمي كه استراتژي هاي سازمان را شامل شــود، نياز به متخصصان و استراتژيست ها و مطالعات زيادي در مقايسه با صنايع كوچك دارند.

- سازمانها و شركتهاي بزرگ از واحدهاي بازرگانـــي و بخشهاي وظيفه اي مختلف با لايه هاي زياد مديران تشكيل شده اند. استراتژي هاي چنين سازماني درجهت برآورده ساختن اهداف بلندمدت و رسيدن به رسالت سازماني در چارچوب فرصتها و تهديدات محيطي و قوتها و ضعفهاي داخلي بايد درسطوح سه گانه كل موسسه، واحد بازرگاني استراتژيك و بخش وظيفه اي تعيين شوند تا هركدام از آنها مسير خود را به درستي بشناسند و با يك استراتژي كلي سردرگم نشوند. درحالي كه در صنايع كوچك وضع به گونه اي است كه اندازه كوچك، لايه هاي مديريتي كم و فعاليتها محدود هستند. در چنين شركتهايي كافي است استراتژي كل موسسه و حداكثر در صورت نياز استراتژي بخشهاي وظيفه اي تعيين شوند تا فعاليتهاي شركت براساس آنها به انجام رسند. بنابراين، استراتژي هاي صنايع بزرگ بايد در سه سطح و استراتژي ها صنايع كوچك كافي است در دو سطح تعيين شوند.

تفاوتهاي محتوايي
اگر محتواي فرايند برنامه ريزي استراتژيك را چهار مورد مهم رسالت، محيط، اهداف و استراتژي درنظر بگيريم:

- براي تعيين رسالت در صنايع بزرگ، بايد با استفاده از ابزارهاي گوناگون، نظرات مديران سطوح مختلف و ذينفعان داخلي و خارجي درباره مشتريان، تامين كنندگان و كالاها و خدمات شركت دريافت شود و طي جلسات متفاوت و مستمر اين نظرات تلفيق شوند تا از آن طريق، رسالت شركت و بيانيه رسالت كه شامل وظايف شركت در قبال هريك از ذينفعان است، مشخص شود.

علاوه بر اينها، رسالت شركت بايد مشخص كند كه سازمان به چه فعاليتي مشغول است، درچه وضعيتي قرار دارد، رقباي آن چه كساني هستند، در آينده مي خواهد در چه وضعيتي قرار گيرد و به چه فعاليتهايي مشغول شود.
بيانيه رسالتي كه شامل اين موارد باشد بايد به تاييد مديريت عالي برسد و در داخل و خارج از سازمان ابلاغ شود تا راهنماي اعمال ذينفعان سازمان باشد. درحالي كه در صنايع كوچك، رسالت شركت معمولاً با نظر غالب موسسان و بنيانگذاران تعيين مي شود و در زمان برنامه ريزي استراتژيك احتمال دارد توسط استراتژيست ها كمي تعديل شده يا بدون تغيير بماند.

- سازمانها و شركتهاي بزرگ از يك طرف در داخل سازمان با انواع منابع، تجهيزات، كاركنان و مديران كه محيط داخلــــي آنها را تشكيل مي دهند و ازطرف ديگر در بيرون از سازمان با محيط وظيفه اي و عمومي مواجهند. همه اين محيطها امروزه درحال تغيير و دگرگوني سريع هستند و هركدام از اين تغييرات مي توانند اثرات مثبت و منفي بسياري بر يك سازمان بزرگ داشته باشند و حتي يك شركت بزرگ مي تواند خود تغييردهنده بعضي از عوامل محيطي باشند. بنابراين، استراتژيست هاي يك شركت بزرگ بايد تمــــــام اجزا و عناصر محيط را به صورتي دقيق بررسي كنند تا قوتها و ضعفهاي داخلي و فرصتها و تهديدهاي خارجي را معلوم كرده، دربرنامه استراتژيك لحاظ كنند. در حالي كه صنايع كوچك كافي است اثرات كلي تغييرات محيطي بر شركت بررسي و در برنامه هاي آن لحاظ شود و اين كار توسط مديران عالي هم كه اطلاعات زيادي از محيط دارند، عملي است.

نتيجه يك تحقيق داخلي
سال 1381 تحقيقي با عنوان طراحي و تبيين مدل برنامه ريزي استراتژيك براي صنايع كوچك (صنعت قطعه سازي خودرو) و مقايسه تطبيقي با صنايع بزرگ توسط نگارنده، براي سازمان صنايع كــــوچك ايران و در قالب پايان نامه كارشناسي ارشد رشته مديريت بازرگاني دانشكده مديريت دانشگاه تهران انجام شد. در اين تحقيق از مديران صنايع كوچك قطعه سازي استان تهران و از استادان برنامه ريزي برخي از دانشگاههاي مهم كشور ازطريق پرسشنامه و مصاحبه درباره تفاوت برنامه ريزي استراتژيك بين صنايع بزرگ و كوچك نظرسنجي شد و نتايج زير به دست آمد:

تفاوتهاي فرايندي:
1 - بين فرايند برنامه ريزي استراتژيك در صنايع بزرگ و كوچك، ازنظر تعداد مراحل فرايند تفاوت معني داري وجود دارد.
2 - بين فرايند برنامه ريزي استراتژيك در صنايع بزرگ و كوچك، ازنظر ميزان سادگي (يا پيچيدگي) فرايند تفاوت معني داري وجود دارد.
3 - بين فرايند برنامه ريزي استراتژيك در صنايع بزرگ و كوچك، ازنظر ميزان رسميت فرايند تفاوت معني داري وجود دارد.
4 - بين فرايند برنامه ريزي استراتژيك در صنايع بزرگ و كوچك، ازنظر تعداد متخصصان موردنياز فرايند تفاوت معني داري وجود دارد.
5 - بين فرايند برنامه ريزي استراتژيك در صنايع بزرگ و كوچك، ازنظر زمان موردنياز فرايند تفاوت معني داري وجود دارد.
6 - بين فرايند برنامه ريزي استراتژيك در صنايع بزرگ و كوچك، ازنظر هزينه موردنياز فرايند تفاوت معني داري وجود دارد.
7 - بين فرايند برنامه ريزي استراتژيك در صنايع بزرگ و كوچك، ازنظر سطوح فرايند تفاوت معني داري وجود دارد.
تفاوتهاي محتوايي:
8 - بين فرايند برنامه ريزي استراتژيك در صنايع بزرگ و كوچك، ازنظر نحوه تعيين رسالت تفاوت معني داري وجود دارد.
9 - بين فرايند برنامه ريزي استراتژيك در صنايع بزرگ و كوچك، ازنظر نحوه تعيين اهداف تفاوت معني داري وجود دارد.
10 - بين فرايند برنامه ريزي استراتژيك در صنـــــايع بزرگ و كوچك، ازنظر نحوه تجزيه و تحليل داخل شـــــركت تفاوت معني داري وجود دارد.
11 - بين فرايند برنامه ريزي استراتژيك در صنايع بزرگ و كوچك، ازنظر نحوه تجزيه و تحليل خارج از شركت تفاوت معني داري وجود دارد.
12 - بين فرايند برنامه ريزي استراتژيك در صنايع بزرگ و كوچك، ازنظر نحوه تعيين استراتژي هاي شركت تفاوت معني داري وجود دارد.
13 - بين فرايند برنامه ريزي استراتژيك در صنايع بزرگ و كوچك، ازنظر نحوه تعيين برنامه استراتژيك شركت تفاوت معني داري وجود دارد.

نتيجه گيري
باتوجه به تغييرات و تحولات سرسام آور محيط و شدت زياد رقابت در بازارهاي جهاني، هر سازماني در راستاي تداوم حيات و كسب مـــوفقيت بيشتر، نياز مبرم به بهره مندي از برنامه ريزي استراتژيك دارد. تفاوتهاي موجود بين سازمانها در زمينه هاي مختلف مانند حجم و ماهيت فعاليت، ميزان فروش يا درآمد، تعداد كاركنان، ميزان سرمايه گذاري و... باعث به وجود آمدن تفاوت در نحوه برنامه ريزي استراتژيك آنها نيز شده است. كشورهاي مختلف، سازمانهاي خود را براساس معيارهاي مختلفي مـــــانند مورد مذكور تقسيم بندي مي كننـــــد. يكي از مهمترين معيارهاي تقسيم بندي سازمانها در اكثر كشورها، اندازه سازمان است. اين امر دستاويز خوبي براي مقايسه سازمانهاي بزرگ و كــوچك ازنظر نحوه برنامه ريزي استراتژيك بود كه ماحصل آن مطالب مقاله حاضر و نتيجه تحقيق پيش گفته است.

منابع:
1 - FRY L.FRED AND STONER R. CHARLES, “STRATEGIC PLANNING FOR THE NEW AND SMALL BUSINESS,” UPSTART PUBLISHING COMPANY, INC. 1995.

2 - LERNER L. ALEXANDRA, “A STRATEGIC PLANNING PRIMER FOR HIGHER EDUCATION,” http://www.des.calstate.edu/strategic.html,2002.

3 - “STRATEGIC PLANNING AND NEEDS ASSESSMENT”,
http://eric-web.tc.columbia.edu /admin- finance/strategic/chz.html.

4 - PARNELL A.JOHN, “STRATEGIC PLANNING EMPHASIS AND PLANNING SATISFACTION IN SMALL FIRMS: AN EMPIRICAL INVESTIGATION,” JOURNAL OF BUSINESS STRATEGIES, http://coba.shsu.edu, bs 1996.
5 - خاكي، غلامرضا،مقايسه سيستم هاي اطلاعاتي در صنايع كوچك، مجموعه مقالات سمينار نقش و جايگاه واحدهاي كوچك صنعتي در توسعه اقتصادي - اجتماعي كشور، 1373.
6 - ايماني راد، مرتضي، نقش صنايع كوچك در فرايند توسعه اقتصادي، مجموعه مقالات سمينار نقش و جايگاه واحدهاي كوچك صنعتي در توسعه اقتصادي - اجتماعي كشور، 1373.
7 - اميركبيري، عليرضا، «مديريت استراتژيك»، انتشارات ملك، 1377.
8 - آقازاده، هاشم (1381)، «طراحي و تبيين مدل برنامه ريزي استراتژيك براي صنايع كوچك (صنعت قطعه سازي خودرو) و مقايسه تطبيقي با صنايع بزرگ، دانشكده مديريت دانشگاه تهران، پايان نامه كارشناسي ارشد رشته مديريت بازرگاني به راهنمايي دكتر طهمورث حسنقلي پور.

 قدرت تفكيك تصوير (Image resolution)  
موضوع: سنجش از دور
   ناحيه نمايش داده شده توسط هر پيکسل از تصوير ماهواره اي. ناحيه کوچکتري که توسط يک پيکسل نماش داده شده است، تصويري دقيق تر و با جزئيات بيشتري است.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   قله، اوج (Culmination)  
موضوع: سنجش از دور
    نقطه اي که در آن يک ماهواره به بالاترين موقعيت يا ارتفاع خود در آسمان نسبت به مشاهده کننده مي رسد.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
   
   كاوشهاي زميني (Earth probes)  
موضوع: سنجش از دور
   ماهواره ها و ابزاري كه با هماهنگي خاص توسط ناسا براي بدست آوردن مشاهداتي قبل از پرتاب فضاپيماهاي EOS استفاده مي شدند. عموماً کوچکتر از EOS و ابزارهاي آن بوده و براي تکميل اندازه گيريهاي محيطهاي وسيع که توسط EOS انجام گرفته اند با مطالعات دقيقتر در مناطقي از قبيل نواحي گرمسير باراني، بهره وري اقيانوسها، ازن اتمسفري و بادهاي سطح اقيانوسها برنامه ريزي شده است.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   كشش (Drag)  
موضوع: سنجش از دور
   نيرويي کند کننده که نتيجه اتمسفر زمين است. طبق تعريف، کشش بر خلاف جهت بردار سرعت لحظه اي وسايل حمل کننده نسبت به اتمسفر عمل مي کند. بزرگي نيروي کشش با حاصلضرب سطح مقطع وسيله حمل کننده، ضريب کشش آن، سرعت آن و دانسيته اتمسفر نسبت مستقيم و با جرم آن نسبت عکس دارد.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   كمان روزانه (Diurnal arc)  
موضوع: سنجش از دور
   کمانهاي مشخصي که از کنار اجرام آسماني از جاييکه طلوع مي کنند تا جاييکه غروب مي کنند.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   كمربند كلارك (Clarke belt)  
موضوع: سنجش از دور
   يک کمربند 22245 مايلي (35800 کيلومتر) که دقيقا بالاي خط استوا قرا دارد و در آنجا مدارهاي ماهواره زمين در سرعت مشابه زمين در حال گردش است.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   كوري گرفتگي (Eclipse blindness)  
موضوع: سنجش از دور
   نوعي از دست دادن بينايي است زماني که يک شخص به مدت طولاني به خورشيد خيره شود که مي تواند سبب سوختن روزنه شبکيه چشم گردد.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
   
   گرفتگي (خسوف و كسوف) (Eclipse)  
موضوع: سنجش از دور
   تاريکي جزئي يا کلي خورشيد وقتي ماه بين زمين و خورشيد قرار بگيرد و تاريکي جزئي يا کلي ماه وقتي زمين بين ماه و خورشيد قرار بگيرد.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   گريز از مركز (Eccentricity)  
موضوع: سنجش از دور
   يکي از 6 عنصر کپلر است که شکل يک مدار را توصيف مي کند. در مدل مداري کپلر، مدار ماهواره بيضوي است با گريز از مرکز معيني از شکل بيضوي. وقتي e=0 باشد، بيضي تبديل به دايره خواهد شد و وقتي نزديک به يک (1) باشد بيضي بسيار کشيده و باريک مي شود.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   لندست (Landsat)  
موضوع: سنجش از دور
   ماهواره سنجش از دور زميني توسط كمپاني ماهواره مشاهدات زميني آمريكا طراحي و ساخته شده است. لندست نام يكسري از ماهواره هايي است كه براي جمع آوري اطلاعات از منابع زميني در يك چهارچوب منظم و سيستماتيك طراحي شده است. از اطلاعات اين ماهواره مي توان در تعيين كاربري اراضي، اكتشافات زمين شناسي/ كاني شناسي، مديريت جنگلداري و كشاورزي و كارتوگرافي استفاده نمود.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
 سيستم مشاهده كننده زمين (EOS)  
موضوع: سنجش از دور
   Earth Observing System، يک سري از فضاپيماهاي کوچک تا متوسط که توسط ناسا براي عمليات (MTPE)طراحي شده. اولين آنها در سال 1998 به فضا پرتاب شد. هر کدام از اين فضاپيماهاي EOS ابزاي مناسب را براي مطالعه تغييرات آب و هواي جهاني (اقليم جهاني) به فضا خواهد فرستاد.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   شماره كاتالوگ (Catalog number)  
موضوع: سنجش از دور
   يک عدد 5 رقمي که براي يک شيئ که در مدار ثبت شده گردش مي کند اختصاص داده مي شود. اين عدد در گزارش وضعيت ماهواره ناسا و يا در بولتن پيش بيني ناسا وجود دارد.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
   
   طيف الكترومغناطيس (Electromagnetic spectrum)  
موضوع: سنجش از دور
   رنج کاملي از انرژيهاي تشعشعي يا فرکانسهاي موجي از بلندترين طول موج تا کوتاهترين طول موج. (دسته بندي تشعشعات خورشيدي). سنجنده هاي ماهواره ها اين انرژي را مي گيرند ولي آنچيزي که ردياب ها مي گيرند تنها بخش کوچکي از تمام طيف الکترومغناطيس است. اين طيف عموما به 7 بخش تقسيم بندي مي شود: ريزموجها، مادون قرمز، مرئي، ماوراي بنفش، اشعه X و تشعشعات اشعه گاما.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   ظرفيت برد (Carrying capacity)  
موضوع: سنجش از دور
   چگالي دائمي از يک جزء معين که جايگاه خاصي را مي تواند پشتيباني (تقويت) نمايد.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
   
   علامت در ثانيه (Baud)  
موضوع: سنجش از دور
   واحد سرعت انتقال اطلاعات
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   علم سيستم زمين (Earth system science)  
موضوع: سنجش از دور
   يک روش جامع براي مطالعه زمين که رسيدگي موکدي روي فعل و انفعالات متقابل اجزاء زمين به منظور توضيح پويايي و تحو ل زمين و تغييرات جهاني دارد.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   عمليات نقشه برداري (ترسيم) ظرفيت گرمايي (HCMM)  
موضوع: سنجش از دور
   Heat Capacity Mapping Mission، يک راديومتر دوکاناله که توسط ناسا به فضا پرتاب شده تا خصوصيات گرمايي سطح کره زمين را اندازه گيري کند. اين راديومتر براي تعيين موقعيت سنگها و کانيها کاربرد دارد. يکي از دو کانال راديومتر در محدوده مرئي تا مادون قرمز نزديک و ديگري در محدوده مادون قرمز حرارتي فعاليت مي کند. ميدان ديد لحظه اي آن تقريبا 600 متر است.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   عناصر كپلر (Keplerian elements)  
موضوع: سنجش از دور
   دسته اي از 6 مقدار ثابت كه بر روي مدار تعريف مي شوند. مقادير ثابت شكل بيضوي يا هذلولي، جهت گيري آن در اطراف بدنه مركزي آن و موقعيت ماهواره روي مدار را تعريف مي كنند.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   فركانس راديويي قطبي دايره اي (CPRF)  
موضوع: سنجش از دور
   Circularly polarized RF، انتقال فرکانس راديويي در جاييکه انرژي موج بطور مساوي بين اجزاء قطبي شده بصورت افقي و عمودي تقسيم مي شود.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
   
   قالب (Frame)  
موضوع: سنجش از دور
   يك عكس يا تصوير مجزا
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   

   لندست ها (Landsats)  
موضوع: سنجش از دور
   هر ماهواره سنجش از دور زميني را گويند و شامل سري لندست و اسپات مي گردد.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   مادون قرمز دور (Far infrared)  
موضوع: سنجش از دور
   تشعشع الکترومغناطيسي بلندتر از مادون قرمز حرارتي، با طول موج بين 25 و 1000 ميکرومتر.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   ماهواره زمين ساكن 8 (GOES/I-GOES 8-NOAA 8)  
موضوع: سنجش از دور
   ماهواره زمين ساکن 8 NOAA در آوريل 1994 به فضا پرتاب شد. اين ماهواره اولين ماهواره از 5 سري جديد ماهواره هاي زمين ساکن بود که پوشش ماهواره اي دوگانه را براي ايالات متحده در قرن بعدي تضمين نمود و سيستم هشدار پيشرفته تري را براي تعيين طوفانهاي تندري، سيلابها، تندبادها و ديگر شرايط آب و هوايي سخت ايجاد کرد.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   ماهواره زيست محيطي عملياتي زمين ساکن (GEOS)  
موضوع: سنجش از دور
   Geostationary Operational Environmental Satellite، سري ماهواره هاي NOAA که توسط ناسا توسعه پيدا کردند و کارهاي زير را انجام مي دهند:
   1-مشاهدات آب و هوايي روز و شب بطور پيوسته، 2-نشان دادن رويدادهاي آب و هوايي شديد مانند: تندبادها، طوفانهاي تندري و سيلابها، 3-تقويت داده هاي زيست محيطي که توسط پلاتفورمها از سطح جمع آوري شده اند براي مرکز پردازش کننده، 4-نشان دادن ميدان مغناطيسي زمين، ذرات انرژي که در نزديک ماهواره ها در حال گذر هستند و تشعشعات اشعه X که از خورشيد ساتع مي شود، 5-تشخيص سيگنالهاي ضعيفي که از هواپيما ها و کشتيها ارسال مي شود.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   ماهواره عملياتي TIROS‌اصلاح شده (ITOS)  
موضوع: سنجش از دور
   (Improved TIROS Operational Satellite)، نسل دوم ماهواره هاي زيست محيطي قطبي مدار كه به قابليت هاي ماهواره هاي مشاهداتي آب و هواي جهاني NOAA اضافه شده است. ITOS از سال 1970 تا 1976 در مدار زمين قرار داشته و بوسيله نسل سوم ماهواره هاي زيست محيطي قطبي مدار TIROS-N جايگزين شده است.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   ماهواره هواشناسي زمين ساکن (GMS)  
موضوع: سنجش از دور
   Geostationary Meteorological Satellite
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   مبداء (Epoch)  
موضوع: سنجش از دور
   تعيين کننده زمان تعريف موقعيت از يک مدار ماهواره است. يک گردش فرضي دور زمين بطوري که هر نقطه داراي فاصله يکساني از قطب شما و قطب جنوب باشد.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   متغير هاي پاسخ اتمسفري (ASV)  
موضوع: سنجش از دور
   Atmospheric Response Variables، متغير هايي که بيانگر پاسخ اتمسفر به نيروهاي خارجي (دما، فشار، دوران و بارش) مي باشند.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   متمايز كننده رنگها سياه و سفيد (Grayscale)  
موضوع: سنجش از دور
   اسکنرهاي ماهواره هاي زيست محيطي که به جاي عکس برداري از يک سين، آن را بصورت خط به خط اسکن مي کند و سطوح تيره و روشن را اندازه گيري کرده و داده هاي حاصل را بصورت تصاوير ويدئويي از طريق حامل هاي AM (تلفيق دامنه اي) که در سيگنال FM ماهواره ها وجود دارد، منتقل مي کند.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   مجموعه عناصر (عناصر کپلر) (Element set)  
موضوع: سنجش از دور
   اطلاعات خاصي که براي تعيين و موقعيت يابي يک ماهواره خاص استفاده مي شود. اين مجموعه شامل فهرست اعداد، مبداء سال، روز و قسمتهاي روز، تناوب نرخ تخريب، آرگومانهاي حضيض زميني، زاويه ميل، گريز از مرکز، بعد نقطه اعتدال بهاره، آنومالي متوسط، حرکت متوسط، تعداد تحولات در مبداء و اعداد سري عناصر. اين داده ها در عناصر مداري دو خطي که بوسيله ناسا در NASA Prediction Bulletin تهيه شده، گردآوري شده است.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   مدارات بيضوي (Elliptical orbits)  
موضوع: سنجش از دور
   اجسام در فضا بيشتر در مداري بيضوي حرکت مي کنند تا دايره اي که علت آن وجود فاکتورهايي از قبيل گراويتي و کشش است. نقطه اي که ماهواره نزديکترين فاصله را تا زمين دارد، حضيض (پري هليون) گويند و نقطه اي که ماهواره دورترين فاصله خود را از زمين دارد، آفليون يا نقطه اوج گويند. خطي که دو نقطه پري هليون و آفليون را بهم وصل مي کند خط راسي – حضيضي گويند.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   مسير زميني (Ground track)  
موضوع: سنجش از دور
   زاويه ميل يک ماهواره همراه با ارتفاع مدارش و دوره طي کردن اين مدار مسيري را بوجود مي آورد که توسط يک خط فرضي که ماهواره و مرکز زمين را بهم وصل مي نمايد، تعريف شده است. اشتراک خط با سطح زمين را نقطه زير ماهواره اي گويند.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   موج الكترومغناطيس (Electromagnetic wave)  
موضوع: سنجش از دور
   روش حرکت انرژي تشعشعي (تمام انرژي بصورت هم ذره و هم موج). به اصطلاح براي اينکه انرژي تشعشعي هم داراي خصوصيات مغناطيسي است و هم خصوصيات الکتريکي. امواج الکترومغناطيسي زماني ايجاد مي شوند که بار الکتريکي حرکت خود را تغيير دهد. سرعت حرکت تمام امواج الکترومغناطيسي چه با فرکانس بالا و چه با فرکانس پايين، 000،000، 300 متر در ثانيه است.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   موج راهنما (Guided wave)  
موضوع: سنجش از دور
    موج الکترومغناطيس يا صوتي که در مرزهاي مشخصي تحميل مي شود.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   ميدان (Field)  
موضوع: سنجش از دور
   مجموعه تاثيرات (الکتريکي، مغناطيسي و گراويتي) که در سراسر فضا گسترش پيدا مي کنند.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   ميدان ديد (Field of View)  
موضوع: سنجش از دور
   رنجي از زوايايي که عمل اسکن کردن و گرفتن توسط يک سيستم يا ابزار صورت مي گيرد و به درجه كمان اندازه گيري مي شود.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   ميدان ديد لحظه اي (Instantaneous field of view)  
موضوع: سنجش از دور
   ميدان ديد يك سيستم ردياب اسكن كننده در يك لحظه. رنج زاويه هاي اسكن شده توسط سيستم را ميدان ديد يا پهناي باند گويند.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   ناهنجاري (Anomaly)  
موضوع: سنجش از دور
   [سنجش از دور] فاصله زاويه اي يک ماهواره زميني از حضيض (نقطه‌اي‌ از مدار سياره‌ كه‌ بزمين‌نزديك نزديكتر باشد) زميني اش همانطوريكه از مركز زمين ديده مي شود.
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   نرخ اطلاعات (Data rate)  
موضوع: سنجش از دور
   ميزان اطلاعات انتقال يافته در واحد زمان
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   نسبت تصوير (Aspect ratio)  
موضوع: سنجش از دور
   نسبت پهناي تصوير به ارتفاع تصوير
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 

   بررسي آزمايشي تشعشعات زمين (ERBE)  
موضوع: سنجش از دور
   Earth Radiation Budget Experiment، آزمايشي براي بدست آوردن اطلاعات به منظور مطالعه ميانگين تشعشعات زمين و تخمين گراديان انتقال انرژي از استوا تا قطب. سه ماهواره در مدارهاي متفاوت با هم اين اطلاعات را جمع آوري مي کنند: ERBS (ماهواره بررسي تشعشعات زمين که در اکتبر سال 1984پرتاب شده)، NOAA-9 (که در دسامبر سال 1984 پرتاب شده) و NOAA-10 (که در سپتامبر 1986 پرتاب گرديده است).
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   بررسي انرژي (Energy budgat)  
موضوع: سنجش از دور
   يک تفسير کمي از تبادل انرژي براي سيستم فيزيکي يا اکولوژيکي. اين بررسي شامل مولفه هايي براي تشعشع، رسانايي، همرفتي، گرماي جانبي و براي منابع و نزول انرژي مي شود.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   برنامه اندازه گيري تشعشعات اتمسفري (ARM)  
موضوع: سنجش از دور
   Atmospheric Radiation Measurements Program، دپارتمان برنامه ريزي انرژي آمريكا كه طي دوره اي 10 ساله، اندازه گيري پيوسته و برمبناي زميني پارامترهاي اتمسفري و هواشناسي انجام مي دهد.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   پنجره هاي اتمسفري (Atmospheric windows)  
موضوع: سنجش از دور
   رنجي از طول موجهايي که در آن بخار آب، دي اکسيد کربن، يا ديگر گازهاي اتمسفري تنها مقدار کمي از تشعشعات را جذب مي کنند. پنجره هاي اتمسفري به تعشعات زمين اجازه مي دهند که به داخل فضا فرار کنند مگر اينکه ابرها آن تشعشعات را جذب نمايند.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   پهناي باند (Bandwidth)  
موضوع: سنجش از دور
   رنج کلي فرکانسهاي مورد نياز براي گذر يک سيگنال تعديل شده خاص بدون اعوجاج يا از دست دادن اطلاعات.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   تابش آفتاب (Insolation)  
موضوع: سنجش از دور
   تشعشعات خورشيدي واقع بر روي واحد افقي سطح افقي روي يا بالاي سطح زمين.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   تحميل دامنه اي (Amplitude modulation)  
موضوع: سنجش از دور
   يکي از سه روشي است که از طريق آن يک سيگنال موج سينوسي بصورتي اصلاح مي شود که بتواند اطلاعات را انتقال دهد.
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   تشعشعات الكترومغناطيس (ER)  
موضوع: سنجش از دور
   Electromagnetic radiation،انرژي منتشر شده بصورت ميدانهاي مغناطيسي و الکتريکي با زمانهاي متفاوت.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   تصوير (Image)  
موضوع: سنجش از دور
   نمايش مصور داده هاي بدست آمده توسط سيستمهاي ماهواره اي از قبيل تصاوير بازخواني مستقيم گرفته شده توسط ماهواره هاي زيست محيطي. تصوير يک عکس نيست، يک تصوير از شبکه هاي دو بعدي از عناصر تصويري خاص (پيکسل) تشکيل شده است. هر پيکسل داراي يک مقدار عددي است که دلالت بر تابندگي يا دماي ناحيه محلي خاصي که ترسيم شده است، مي باشد.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   تصوير رقومي (Digital image)  
موضوع: سنجش از دور
   يک تصوير آنالوگ تبديل شده به شکل عددي به منظور استفاده در کامپيوتر. تصوير به نقاط ريزي به نام پيکسل تقسيم مي شود. در نقطه sub-satellite هر پيکسل بيانگر يک مقدار خاصي از منطقه است. مثلا در يک سيستم انتقال خودکار تصوير (APT) هر پيکسل بيانگر 1/4 کيلومتر است. هر پيكسل داراي يك ارزش عددي است كه بيانگر ميزان تابندگي تصوير در آن نقطه است.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   تصويرگر (Imager)  
موضوع: سنجش از دور
   يک وسيله ماهواره اي که اندازه گيري و ترسيم نقشه زمين و اتمسفر آن را انجام مي دهد. داده هاي تصويرگر توسط کامپيوتر به تصوير تبديل مي شود.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   تصويرگر دوپلر با قدرت تفکيک بالا (HRDI)  
موضوع: سنجش از دور
   High Resolution Doppler Imager، وسيله اي است که توسط (ماهواره جستجوگر بالاي اتمسفر) حمل شده و براي اندازه گيري بادهاي استراتوسفري بکار مي رود.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   تعيين كننده بين المللي (International designator)  
موضوع: سنجش از دور
   كنوانسيون نامگذاري توافقي بين المللي براي ماهواره ها. تعيين كننده شامل دو رقم آخر سال پرتاب، تعداد پرتاب در سال و بخش پرتاب مي شود. RAS‌ بيانگر بار مفيد و RBS تقويت كننده راكت يا بار مفيد ثانويه است.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   تقويم نجومي (Ephemeris)  
موضوع: سنجش از دور
   جدولي از يکسري نقاط که موقعيت و حرکت يک ماهواره را تعيين مي کند.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   خط آپ سايد (Line of apsides)  
موضوع: سنجش از دور
   خطي مستقيم است كه نقطه حضيض (نقطه اي روي مدار كه ماهواره نزديكترين فاصله خود با زمين را دارد) را به نقطه اوج (نقطه اي روي مدار كه ماهواره دورترين فاصله خود با زمين را دارد) وصل مي كند.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   خط اعتدالين (Line of nodes)  
موضوع: سنجش از دور
   خطي است در نتيجه تلاقي صفحه استوايي و صفحه مداري ايجاد مي شود.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   خط ديد (Line of sight)  
موضوع: سنجش از دور
   منطقه اي كه در آن برخورد هاي مرئي صورت مي گيرد. به عنوان مثال، ماهواره هاي قطبي مدار NOAA سيگنالهاي APT را بطور پيوسته ارسال مي كنند. دريافت راديويي سيگنال APT تنها زماني امكان پذير است كه ماهواره درست بالاي افق قرار گرفته باشد و مانعي در سطح زمين نباشد و تماس خط ديد با ماهواره صورت گيرد.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   خط زماني بين المللي (International date line)  
موضوع: سنجش از دور
   خط فرضي طول جغرافيايي 180 درجه شرقي يا غربي نصف النهار مبداء.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   داده هاي فرعي (Ancillary data)  
موضوع: سنجش از دور
   داده هايي غير از داده هاي مستند كه براي انجام دادن فرآيند پردازشي داده هاي مستند مورد نياز هستند.
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   درجا (In situ)  
موضوع: سنجش از دور
   [سنجش از دور] عبارتي لاتين بجاي كلمه در مكان اصلي مي باشد و اشاره به اندازه گيريها انجام شده در محل واقعي اشياء مي باشد در مقايسه با سنجش از دور.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 

   آرگوس (ARGOS)  
موضوع: سنجش از دور
   سيستم فرانسوي جمع آوري داده هاي دوپلر بصورت دستيابي تصادفي كه در ماهواره هاي زيست محيطي قطبي مدار NOAA كاربرد دارد.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   آرگومان حضيض زميني (Argument of perigee)  
موضوع: سنجش از دور
   يکي از 6 عنصر کپلر که بيانگر چرخش يک ماهواره روي يک مدار است. آرگومان حضيض زميني نقطه اي روي يک مسير مداري است وقتي که ماهواره در نزديکترين فاصله به زمين باشد.
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   آزيموت (Azimuth)  
موضوع: سنجش از دور
   جهتي (بر حسب درجه نسبت به شمال حقيقي) که در آن يک آنتن بايد قرار بگيرد تا سيگنالهاي ماهواره اي را دريافت نمايد. فاصله زاويه اي در جهت عقربه هاي ساعت اندازه گيري مي شود.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   آژانس ملي توسعه فضايي ژاپن (NASDA)  
موضوع: سنجش از دور
   Japanese National Space Development Agency، آژانسي كه وابسته به وزارت علوم و تكنولوژي ژاپن است.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   آشکار گر (ردياب) (Detector)  
موضوع: سنجش از دور
   وسيله اي در يک راديومتر که حضور و شدت تشعشعات را دريافت مي کند.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   آنالوگ (Analog)  
موضوع: سنجش از دور
   انتقال يک سيگنال بطور پيوسته متغير در مقابل با يک سيگنال بصورت گسسته متغير
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   ابر ويرگولي (Comma cloud)  
موضوع: سنجش از دور
   ابرهايي به شکل کومولي که از ديد دوربينهاي ماهواره بصورت ويرگول ديده مي شوند و نشان دهنده طوفاني شديد مي باشند.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   اثر دوپلر (Doppler effect)  
موضوع: سنجش از دور
   تغيير آشکار در فرکانس امواج صوتي و نور با سرعت نسبي منبع آن و مشاهده کنند. اگر منبع و مشاهده کننده به هم نزديک شوند، فرکانس افزايش مي يابد.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   ارتفاع (Elevation)  
موضوع: سنجش از دور
   زاويه اي که در آن يک آنتن بايد بالاي افق قرار بگيرد تا دريافت بهينه از فضاپيما انجام شود.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   اسكنرهاي رنگي نواحي ساحلي (CZCS)  
موضوع: سنجش از دور
   Coastal Zone Color Scanner، اولين تجهيزاتي که روي فضاپيما نصب شد تا رنگ اقيانوس را مورد بررسي قرار دهد. اين اسكنر توسط فضاپيماي نيمبوس 7 به فضا رفت.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
   اشعه مادون قرمز (Infrared Radiation- IR)  
موضوع: سنجش از دور
   مادون قرمز اشعه الكترومغناطيسي است كه طول موج آن بين 7/0 تا 1000 ميكرومتر (بلند تر از اشعه مرئي و كوتاه تر از تشعشعات ميكرو موجها) است. در نواحي طيف مرئي و مادون قرمز نزديك تركيب شيميايي سطح، پوشش گياهي و خصوصيات زيست شناسي مورد بررسي قرار مي گيرد. در ناحيه طيفي مادون قرمز مياني سازندهاي زمين شناسي مشخص شده كه بعلت خصوصيات جذبي وابسته به ساختار سيليكاتها مي باشد. در مادون قرمز دور انتشار از اتمسفر و سطح زمين اطلاعاتي را در زمينه دماي سطحي و اتمسفري و بخار آب و ديگر تركيبات جزئي در اتمسفر بدست مي دهد. از زماني كه داده هاي مادون قرمز بجاي تشعشعات مرئي براي تعيين دما استفاده مي شوند اين اطلاعات مي تواند در روز يا شب بدست آورده شوند.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   الگوريتم (Algorithm)  
موضوع: سنجش از دور
   [سنجش از دور] نسبتي رياضي بين يک کميت مشاهده شده و يک متغير در يک فرآينده رياضي گام به گام براي محاسبه يک کميت. در سنجش از دور الگوريتم عموماً براي تعيين کردن داده هاي سطح بالا از داده هاي با منبع سطح پايين بکار مي رود.
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   انتقال تصوير با قدرت تفكيك بالا (HRPT)  
موضوع: سنجش از دور
   High-Resolution Picture Transmission، تصاوير رقومي با قدرت تفکيک 1/1 کيلومتر و بلادرنگ که توسط ماهواره هاي زيست محيطي با مدار قطبي NOAA که شامل تمام 5 کانال طيفي و داده هاي دور سنجي منتقل شده بصورت انتقال ديجيتالي با سرعت بالا، مي باشد.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   انتقال خودكار تصوير (APT)  
موضوع: سنجش از دور
   Automatic Picture Transmission، سيستمي که براي دريافت بلادرنگ تصاوير ماهواره اي ساخته شده. اين سيستم تصاويري را كه توسط ماهواره هاي قطبي مدار مانند TIROS-N/NOAAو METEOR كه مدار آنها 500 تا 900 مايل بالاي زمين قرار دارد به دو صورت تصاوير مرئي و مادون قرمز، ارسال مي كند.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   اندازه گيريهاي جهاني (Global measurement)   
موضوع: سنجش از دور
   تمامي فعاليت هاي لازم براي تعيين متغيرهاي جهاني از قبيل ازن. اين اندازه گيريها اغلب شامل ادغام مشاهدات حاصل از ابزارهاي موجود در فضاپيماها و اندازه گيريهاي در محل مي شود.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   اي.آي.آر (AIR)  
موضوع: سنجش از دور
   رادار تصوير بردار هوابرد
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   ايستگاه زميني (Earth station)  
موضوع: سنجش از دور
   [Ground station]، سخت افزار (دستگاه هاي اصلي) لازم براي گرفتن اطلاعات بطور مستقيم از ماهواره هاي محيطي
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   اين ست (INSAT)  
موضوع: سنجش از دور
   ماهواره ملي هندوستان
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   باس (Bus)  
موضوع: سنجش از دور
   قالب پايه يک سيستم ماهواره اي که شامل نيروي محرکه و سيستم هاي تثبيت کننده است ولي شامل سيستمهاي ابزاري يا اطلاعات نمي شود.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 
   
   باند (Band)  
موضوع: سنجش از دور
   در طيف سنجي، نواحي طيفي که در آنها گازهاي اتمسفري تشعشعات را جذب (و ساتع) مي کنند. باند جذبي دي اکسيد کربن در 15 ميکرو متر، بخار آب در باند 3/6 ميکرومتر و ازن در 6/9 ميکرو متر مي باشد.
   در پرتوسنجي، ناحيه اي نسبتاً باريك از طيف الكترومغناطيس كه در آن حسگرهاي از راه دور به آن طيف پاسخ مي دهند.
  
   منبع:
   Remote Sensing Glossary
   Reference Information for Virtual Nebraska
 
 

ال نینو ولانینا

دمای جهانی دچار کاهش شدید خواهد شد
Apr 04,2008 00:00

سایت خبری ایران: کارشناسان هواشناسی سازمان ملل متحد اعلام کردند، آب و هوای جهانی در سال جاری نسبت به سال 2007 به واسطه تاثیر سرمای لانینا که هم اکنون در اقیانوس آرام است، کاهش شدیدی خواهد داشت.

به گزارش سرویس علم و تکنولوژی سایت خبری ایران(www.IranNewsAgency.com)، مایکل جارائود، دبیرکل سازمان هواشناسی جهانی به بی بی سی اعلام کرد که به احتمال بسیار زیاد لانینا تا تابستان نیز ادامه خواهد داشت.

وی در ادامه افزود که این مساله به این معنا است که دمای آب و هوای جهانی که از سال 1998 بالا نرفته است که این امر تئوری افزایش دمای جهانی کره زمین را که توسط برخی دانشمندان ارایه شده است را مورد سوال قرار می دهد.

دانشمندان با وجود اینکه دمای هوای جهانی دچار کاهش شده است، پیش بینی می کنند که در 5 سال آینده دچار افزایش بیش از اندازه خواهد شد و بالاترین رکورد گرم شدن دمای جهانی را خواهد شکست.

لانینا و النینو دو پدیده طبیعی بسیار عظیم هستند و تاثیرات آنها به حدی زیاد است که سراسر جهان را به شدت تحت تاثیر خود قرار می دهند.

در زمان وقوع النینو، سیاره زمین به شدت گرم می شود و بروز لانینا زمین را سرد می سازد.بنا به خبرهای رسیده اقیانوس آرام تحت تاثیر لانینا قرار گرفت

بر اساس گزارش   WMO  در سال 2008 جریان لانینا الگوی غیر  طبیعی سرما را بوجود می آورد

پژوهشگران بریتانیایی سال 2008 را اندکی سرد  تر از سال های اخیر می دانند ولی علائمی مبنی بر کاهش گرم شدن زمین مشاهده نمی کنند

 

 ترجمه کانون دیده بانان زمین-فرزانه رحیمی - Jan-2008

 

بنا برگفته پژوهشگران بریتانیایی سال 2008 اندکی سردتراز سالهای اخیر خواهد بود ، اما جزء  ده سال ، از گرمترین سالهای تعیین شده از سال 1850 بشمار خواهد رفت  وعلائمی مبنی برکاهش گرم شدن زمین  نیر مشاهده نمی شود.

کارشناسان دانشگاه ایست انجلیا East Anglia   اعلام کردند میانگین درجه حرارت امسال 37/0 درجه سیلیسیوس بالای میانگین درجه حرارت یعنی  14  درجه  ،  طی دوره زمانی 1990-1961 و اندکی سردتر از سالهای  2000 به بعد خواهد بود.

 آنها پیش بینی می کنند که پدیده آب وهوایی جریان  لا نینا در اقیانوس آرام بخصوص  در این سال سخت بوده که خودتمایل به گرمایش را کمی کاهش می دهد.

میزان تمرکز گازهای گلخانه ای افزایش پیدا کرده ، نوسانات خورشیدی وتغییرات طبیعی در جریانات دریایی نیز در نظر گرفته شده است .

بنا بر نظر فیل جونز رئیس بخش تحقیقات آب وهوایی UEA  این حقیقت که سال 2008 سردتر از هفت سال اخیر می باشد بدین معنی نیست که پدیده گرم شدن کره زمین به کنار می رود.

چه مسائلی  در رابطه با میزان گرم شدن زمین می تواند مطرح باشد . دوره زمانی 2007-2001 با میانگین 44/0 درجه سانتیگراد بالاتر ازمیانگین درجه حرارت ، بالاتر از سالهای بین 1990-1961 با میانگین 21/0 درجه سانتیگراد وحتی بالاتراز میزان درجه حرارت  برای سالهای بین 2000-1991 ، بوده است.

همچنین سازمان هواشناسی جهانی (WMO)  اعلام نمود که 10 سال گذشته یعنی از سال 2007-1998 گرمترین دهه گزارش شده است .

 بنا برگزارش این سازمان درسال 2008 جریان لانینا حاکم خواهد بود که الگوی غیر طبیعی سرما را بوجود آورده و معمولا" باعث افزایش بارندگی دربخش شرقی وشمالی استرالیا وجنوب شرق آسیا می شود ، جائیکه کشت کاکائو، قهوه ، شکر، نخل روغنی ، برنج و کائوچو محصول عمده آن است . لازم به ذکر است که  استرالیا شدید ترین خشکی را در 100 سال اخیر تجربه کرده است و نتیجه آن بالا رفتن قیمت محصول گندم در آنجا بوده است . این کشور در گذشته بین سالهای 1999 تا 2000 در اثر جریان لانینا هوای مرطوبی را تجربه کرد که باعث افزایش بارندگی ، طوفانها وسیلابهای زیادی شده بود.

سازمان هواشناسی جهانی  اعلام نمود درجه حرارت سطح آبها در نواحی استوایی در شرق اقیانوس آرام 5/1 درجه سیلیسوس سردتر از حد طبیعی خواهد شد .

 لس لی مالون از بخش علمی این سازمان در کنفرانس اخیر در ژنو نیر اظهار داشت که انتظار می رود این شرایط تا سه ماهه اول سال 2008 ادامه پیدا کند.

همچنین او می گوید این تغییر درجه حرارت در سطح آب در شمال استرالیا و اقیانوس هند گسترش یافته والگوی مورد انتظار آب وهوایی را تغییر می دهد ، این وضعیت ادامه پیدا می کند این الگو در آن نواحی گسترش یافته و نوع غیر طبیعی از لانینا را بوجود می آورد.

بارندگی در بخش شرقی افریقا بصورت غیر معمول وسنگین اتفاق می افتد ، در صورتیکه شرایط خشکی در بسیاری از بخش های استرالیا حاکم می شود.

همچنین پیش بینی شده است که شرایط خشکی در جنوب شرق آمریکا اتفاق می افتد وحداقل ماه مارس درجه حرارتی را بالای حد نرمال وبارندگی کمتراز حد طبیعی آن منطقه خواهد داشت.

مرکز هواشناسی واقیانوس شناسی ملی آمریکا (NOAA)  ، پیش بینی کرده است که در چشم انداز سه ماه یعنی از ماه ژانویه تا اواخر ماه مارس درجه حرارت هوا در اغلب ایالت های آمریکا ، شامل مناطق شمال شرقی ، بالاتر از حد طبیعی خواهد بود و ایالت های واقع در جنوب غرب وجنوب شرق یعنی در مناطقی که اغلب شرایط خشکی حاکم بوده است ،میزان بارندگی پائین تر از حد طبیعی خواهد بود.

 لانینا باعث سردتر شدن هوا درمنطقه استوایی افیانوس آرام می شود و شاخه های آن بسمت شمال غرب اقیانوس آرام ادامه می باید ، و باعث خشکی در سمت جنوب غرب آمریکا می شود.

از طرفی طبق گزارش دانشگاه East Anglia بریتانیا، سال 2007در 13 سال اخیر جزو یازده سال گرم و از سال 1950 جزو هفت سال از گرمترین سال ها ثبت شده است  . بنا به گفته هادلی سنتر محقق هواشناسی آخرین میانگین  سالانه درجه حرارت جهانی پائین تر از میانگین ثبت شد مربوط به  سال 1985 بوده است  ، از آن به بعد صعود درجه حرارت  ادامه داشته  وهمچنان نیر  ادامه خواهد داشت .براساس داده ها ی ثبت شده درجه حرارت جهانی از ژانویه تا نوامبر 2007 ،41/. درجه سیلیسوس بالاتر از حد میانگین بوده است وشاید پدیده لا نینو نیز اثرات کاهشی موثری نداشته است.

بنا بر نظر فیل جونز مدیر بخش تحقیقات آب و هوایی دانشگاه بریتانیا UEA  سال جدید با یک ال نینو ضعیف در مقابل یک لا نینو، آغاز می شود ودرجه حرارت جهانی  بالاتراز میانگین درجه حرارت می باشد .اگرچه در پایان ماه آوریل لا نینو درجه حرارت را کمی پائین می آورد ولی نمی تواند گرمترین سال را تغییر دهد.

  *****

منابع :

Reuters January 3, 2008    

 December 13, 2007
December 20, 2007

October 31, 2007

 

افزوده :

جریانات اتمسفری – اقیانوسی لانینا  وال نینا (لانینا درجه حرارت سطح آب را تا 5/0 درجه سیلیسیوس پایین آورده وال نینا برعکس آن عمل می کند یعنی درجه حرارت سطح آب دریاها واقیانوس ها را 5/0 درجه سیلیسوس بالا می برد) اثرات شدیدی بردرجه حرارت جهانی دارد.

 الگوی آب و هوایی لانینا هرسه تا 5 سال در ادامه ال نینو ، جریان آب گرم  اقیانوس آرام اتفاق می افتد که می تواند ویرانی وخرابی هایی را در سراسر دنیا بوجود بیاورد .

 

ال نینو پدیده ای جغرافیایی

PostPosted: Sun 23 1385 - 12:39     Post subject: ال نينو: پديده اي جغرافيايي Reply with quote

رويداد ال نينو / نوسان جنوبي يكي از مهمترين و شاخص ترين رويداد هايي است كه منجر به ظهور نا بهنجاري هاي بزرگ آب و هوايي در بسياري از نقاط جهان مي شود . هواشناسان و اقيانوس شناسان جهان در سالهاي اخير مطالعات زياد و دقيقي در مورد مكانيزم ايجاد ال نينو و تاثيرات متقابل جو و اقيانوس انجام داده اند ، بويژه مطالعات گسترده اي در ارتباط با ناموزوني دما در سطح دريا و نوسانات فشار جو در سالهايي كه ال نينو رخ مي دهد انجام گرفته است ، مجموعه اين تغييرات را بنام نوسانات جنوبي مي نامند كه با كلمه اختصاري ENSO (ElNino Southern Oscillation )يعني تركيبي از دو كلمه ال نينو و نوسانات جنوبي است بكار مي رود . براي نخستين بار واكر (1932) و بليس (1937) بر وجود نوساني در فشار سطح و در مقياس جهاني اشاره كردند و آن را نوسان جنوبي SO ناميدند . بدين سان SOيك الگوي ارتباط از راه دور جهاني در اتمسفر است و به دليل تميز آن از ساير الگوهاي ارتباط از راه دور ( بويژه نوسانات اطلس شمالي و آرام شمالي ) جنوبي ناميده شده است . مراكز عمل SO توسط يك گردش مداري شرق به غرب در امتداد صفحه استوا همراه با صعود هوا در غرب اقيانوس آرام و نزول هوا در شرق اقيانوس آرام به يكديگر مربوط مي شود و به اين ترتيب گردش شكل مي گيرد كه توسط بژرگنس (1969) گردش واكر ناميده شد . ال نينو مولفه اقيانوسي ENSO مي باشد و با دگرگونيهاي بزرگ در دماهاي سطح دريا در منطقه آرام حاره اي پديدار مي گردد .

مشخصات ال نينو :

در طول پديده ال نينو باد ها در استوا بر روي اقيانوس از غرب به شرق مي وزند . اين بادها در سطح آب اقيانوس جابجا شده و آبهاي گرم سطح اقيانوس را كه بوسيله خورشيد در مناطق گرمسيري حرارت ديده اند ، به سواحل غربي شمال و جنوب قاره آمريكا مي آورد . به دنبال آبهاي گرم ، بارندگي نيز به سمت مشرق متمايل مي شود ، به همراه سيل در پرو و خشكسالي در اندونزي و استراليا . نشانه كليدي ال نينو ، افزايش دماي غير عادي در امتداد و هر دو طرف خط استوا در اقيانوس آرام مركزي و شرقي است . اين جريان هر چند سال يكبار با يك گرمايش عظيم و غير معمول همراه مي شود . بطوري كه در اين حال دماهاي سطح دريا حداقل براي چند ماه پياپي در 3 تا 5 محل ساحلي بالاي حد نرمال مي رود . و در پي آن دماي سطح دريا براي يك سال و يا حتي بيشتر بصورت غير عادي باقي مي ماند و براي برگشت به شرايط عادي منطقه ، حداقل تا ژانويه يا مارس آينده زمان لازم است .

ال نينو اصولاً تغييراتي در موقعيت تندبادها بوجود آورده و موجب پديد آمدن رفتارهاي آب و هوايي غير معمول در كره زمين مي گردد . تغييرات در تند بادها كه توسط ENSO صورت مي گيرد بر آب و هوا نه تنها در شمال و جنوب قاره آمريكا بلكه در نقاط دوردستي همچون آفريقا و نواحي جنوبگان تاثير مي گذارد .

در حالت عادي آب و هواي نواحي گرمسيري منطقه غرب داراي دماي بيشتر از 10 درجه سانتيگراد نسبت به سواحل شرق پرو و اكوادور مي باشد . فشار هوا در بالاي آب هاي گرم كاملاً پايين است . هواي مرطوب برخاسته از منطقه باعث تشكيل ابر هاي سنگين و بارانهاي شديدي مشابه بارانهاي جنوب شرق آسيا ، گينه نو و شمال استراليا مي شود. كه نهايتاًمنجر به افزايش بارندگي در مناطق جنوبي آمريكا و پرو و خشكسالي در قسمت غربي اقيانوس آرام كه استراليا و كشور هاي مجاور را نيز تحت تاثير قرار مي دهد ، مي گردد . در طي يك رويداد ال نينو نابهنجاري هاي دماي سطح دريا ، سطحي به وسعت 5 ميليون كيلومتر مربع را در طي مراحل انتقال تا تكامل پوشش مي دهد .

دلايل وقوع ال نينو :

گردش واكر : اين گردش يك گردش اتمسفري ، در صفحه اي عمود بر استوا مي باشد كه با صعود هوا در غرب آرام استوايي و نزول هوا در شرق آرام استوايي شكل مي گيرد و همراه با آن بادهاي سطحي شرقي و بادهاي غربي فوقاني به موازات استوا در سطح وسيعي از حوضه آرام استوايي ايجاد مي شود . در واقع گردش واكر اتمسفر ، به گراديان دماي سطح دريا در طول استوا ، ميان دماهاي بالا در غرب آرام استوايي و دماهاي پايين در شرق آرام استوايي مي باشد و قوياً در ارتباط با رويداد ENSO است .

حال اين گراديان دما در سطح دريا چگونه شكل مي گيرد ؟

در شرايط عادي منطقه ، در غرب آرام حاره اي به واسطه بادهاي تجارتي جنوب شرقي نسبتاً آرام ، گرايش حاصل از تشعشع خورشيدي موجب گرم شدن آبهاي اقيانوس مي شود .

به طور همزمان بادهاي تجارتي جنوب شرقي موجب فرا رفت آبهاي گرم به سمت غرب مي شوند . بنابراين در غرب آرام حاره اي يك انباشتگي از آبهاي با دما هاي بالا بوجود مي آيد و تراز دريا در اين منطقه بالا است . حال به دليل تنش باد شرقي در آرام استوايي حركتي به سمت قطب در لايه اكمن اقيانوسي ايجاد مي شود و در پي آن به دليل پيوستگي ، فراجهندگي آب سرد در نواحي مركزي و شرقي آرام استوايي به وجود مي آيد كه اين علتي بر وجود زبانه آب خنك در نواحـــــي مــركزي و شرقي آرام استوايي مي باشد . بدين ترتيب در شرايط عادي منطقه ، در غرب آرام استوايي آبهاي سطحي با دماهاي بالا و در مركز و شرق آرام استوايي ، زبانه اي از آبهاي سطحي با دماهاي پايين وجود دارد . حال در نواحي استوايي توزيع فعاليتهاي همرفتي قوي در اتمسفر به ميزان زيادي به همگرايي بادهاي تجارتي و دماي سطح دريا بستگي دارد به طوري كه منطقه همگرايي درون حاره اي (ITCZ - Inter Tropical Convergence Zone) و منطقه همگرايي آرام جنوبي (SPCZ - South Pacific Convergence Zone) بر روي مناطقي واقع شده اند كه داراي آب هاي سطحي با دماي بالاتر از 27 درجه سانتيگراد مي باشند . بنابراين در غرب آرام استوايي توسط بادهاي تجارتي همگرايي و در نتيجه صعود هواي گرم و مرطوب اتفاق مي افتد و به دنبال آن در اثر فعاليتهاي همرفتي و بارندگي ، گرماي نهان به طور گسترده اي در اتمسفر فوقاني آزاد مي شود و در اين حال زمينه اي مساعد جهت يك شارش برگشتي به سمت شرق و به موازات استوا در اتمسفر فوقاني پديد مي آيد و در پي آن هواي خشك در شرق آرام استوايي نزول مي كند . بنابراين در شرق آرام استوايي ناحيه پر فشار سطحي و در غرب آرام استوايي ناحيه كم فشار سطحي شكل ميگيرد و به دليل گراديان فشار به وجود آمده ، حركتي از شرق به غرب در سطح و موازات استوا ايجاد شده و بدين سان گردش واكر كه حاصل گرمايش آدياباتيك در نواحي استوايي است شكل مي گيرد . همراه با بادهاي تجاري جنوب شرقي قوي، گردش واكر شدت مي يابد اما قدرت گردش واكر با دماي سطح دريا در شرق آرام استوايي نيز در ارتباط است به اين ترتيب زماني كه دماهاي سطحي دريا در شرق آرام استوايي پايين تر از حد نرمال است (شرايط عكس ال نينو كه لانينا نام گرفته است ) بادهاي تجاري و گردش واكر در قويترين وضعيت خود قرار دارند . تحت اين شرايط ، شرق استراليا ، اندونزي و هندوستان از هوايي مرطوب و باران زا برخوردارند و شرق آرام استوايي هواي خشك حاكم است واين شرايط عادي منطقه مي باشد . اما زمان وقوع رويداد ENSO يعني شرايط غير عادي منطقه ، زماني است كه گردش واكر ضعيف شده و به دنبال آن هواي خشك و كم باران حاكم مي شود .

راههاي مشاهده ، ثبت و اندزه گيري :

نوسان جنوبي يك رفتار الاكلنگي در تودة اتمسفري است كه مستلزم تبادل هوا ميان دو نيمكره شرقي و غربي بوده و در عرضهاي جغرافيايي حاره اي و جنب حاره اي متمركز مي باشد . مراكز عمل آن اطراف اندونزي و شرق آرام جنوبي در بخش حاره اي است . زماني كه فشارهاي سطح در شرق آرام جنوبي حاره اي (تاهيتي در 17 درجه جنوبي و 150 درجه غربي ) بالاي نرمال است در بيشتر نواحي غرب آرام جنوب حاره اي (داروين در 12 درجه جنوبي و 130 درجه شرقي ) فشارهاي سطح زير حد نرمال است، كه اين فاز سرد نوسان جنوبي نام گرفته و با پديده لانينا (عكس ال نينو ) همراه است . در اين حالت دماهاي سطح دريا در شرق آرام جنوبي حاره اي پائين تر از نرمال است و بادهاي تجارتي و گردش واكر در قويترين وضعيت خود قرار دارند . اما زماني كه فشارهاي سطح در شرق آرام جنوبي حاره اي پائين تر از نرمال است در اكثر نواحي غرب آرام جنوبي حاره اي فشار هاي سطح بالاتر از نرمال است و اين شرايط فاز گرم نوسان جنوبي نام گرفته و در اكثر مواقع با پديده ال نينو همراه است . با اندازه گيري فشارهاي سطح در حوزة آرام جنوبي حاره اي يك شاخص اتمسفري (Southern Oscillation Index-SOI) براي نوسان جنوبي به صورت زير تعريف شده است :

اگر فشار تاهيتي منهاي فشار داروين عددي مثبت شود شرايط غير ال نينو است و اگر فشار تاهيتي منهاي فشار داروين عددي منفي شود شرايط ال نينو برقرار است .

به طور كلي مداركي قوي وجود دارد دال بر اينكه يك گرمايش كلي در اتمسفر جهاني در حدود چند ماه بعد از يك رويداد قوي ال نينو به وجود مي آيد . بر اين اساس پروفسور ويرتكي از دانشگاه هاوايي در سال 1985 پيشنهاد نمود كه مقياس زماني براي وقوع رويداد ال نينو بايستي با محاسبه زمان لازم براي اندوختن آب گرم در مناطق حاره اي جهت شارژ سيستم تعيين شود زيرا به هنگام ظهور ال نينو حرارتي شارژ شده به سمت عرض هاي جغرافيايي بالا و نيز به داخل اتمسفر آزاد مي شود . در طول مرحله تكامل ، يك پريشيدگي به شكل منبع حرارتي در غرب آرام استوايي ايجاد مي شود و اين منبع حرارتي يك سلسله رويدادهايي را ايجاد مي نمايد و سرانجام شرايط غير ال نينو در منطقه حاكم مي شود .

براي گرد آوري داده هاي لازم NOAA از يك شبكه چند شناوري استفاده مي كنند كه دما و جريان ها و بادهاي خطوط استوايي را اندازه گيري مي كند . اين شناورها به طور روزانه داده ميفرستند كه بلافاصله در دسترس محققان و پيش بيني كنندگان در سراسر دنيا قرار مي گيرد .

در اقيانوس آرام استوايي ، ال نينو به روشهاي مختلفي هم چون ماهواره ها ، شناورهاي متصل به لنگر گاه ها ، تجزيه و تحليل سطح دريا و XBT ها رديابي مي شود . بسياري از اين سيستمهاي بررسي اقيانوس جزيي از برنامه «اقيانوسهاي گرمسيري ـ اتمسفر جهاني » بوده اند و هم اكنون در طرح « سيستم بررسي ENSO » به كار گرفته شده اند .

تاثير ال نينو بر محيط و زندگي بشر :

همراه با رويداد ال نينو توليدات بيولوژيكي به دليل كاهش فرا جهندگي آب سرد در سرتاسر سواحل پرو و اكوادور كاهش مي يابد كه اين سبب مرگ و مير ماهيان و به خصوص ماهي كولي كه غذاي عمدة پرندگان دريايي است مي شود . به دنبال مرگ و مير ماهيان ، ميليونها پرنده دريايي به علت عدم وجود غذاي عمدة خود يعني ماهي كولي در ساحل نابود مي شوند كه اين لطمه اقتصادي جبران نا پذيري را در صنايع ماهيگيري و كود مرغ ( دريايي ) گيري براي كشور هاي پرو و اكوادور به بار مي بارد . از آسيب هاي محلي ديگر ، بارندگي هاي سيل آسا در بخش هايي كه به طور معمول لم يزرع سواحل پرو و اكوادور است كه سبب ته نشست هاي گلي و تخريب شالوده اين مناطق مي شود و در مجموع به دليل شرايط نا به هنجار به وجود آمده ، پديده ال نينو در منطقه به عنوان فاجعه طبيعت شناخته شده است . همچنين اين پديده رابطه اي قوي با خشكسالي در هند ، شرق استراليا ، مالزي ، اندونزي و كلاً آسياي جنوب شرقي دارد . مثلاً ال نينوي 1983–1982 كه شديد ترين رويداد اقليمي دريايي از اين نوع بوده است موجب انقال زنجيره باران هاي حاره اي به طرف شرق و مركز اقيانوس آرام گرديد . كه اين مطلب از تفسير نقشه هاي ماهواره اي و تشعشعات موج بلند بازتابيده از سطح اقيانوس ثابت شده است . از نتايج اين واقعه بارانهاي شديد به مقدار 2000 ميليمتر و جاري شدن سيل هاي مخرب در جنوب اكوادور و شمال شرق پرو مي باشد .

hطلاعاتي در مورد واژه ال نينو :

ال نينو لغتي اسپانيولي و به مفهوم پسر بچه و با تعميم معنا ، كودك مسيح است . علت اين نام گذاري به دليل اعتقادات قلبي و مذهبي سكنه ساحل نشين كشور هاي اكوادور و پرو است .
عبارت ال نينو در اصل به يك جريان گرم و ضعيف ساليانه اطلاق مي شود كه حدوداً در زمان كريسمس به سمت جنوب در امتداد سواحل پرو و اكوادور جريان مي يابد . از اين رو كودك مسيح ناميده شده است . لانينا (Lanina)
يعني دختر كوچك و بعضــي مواقع (El-viejo) يا (Anti Elnino ) خوانده مي شود .

crt

  اصول كار يك مانيتور CRT


آشنليي مختصري با طرز كاز يك مانيتور CRT:

آشنايي مختصري با طرز كاز يك مانيتور CRT:

يك مانيتور CRT قديمي از يك لوله به شكل Wh استفاده ميكند كه شبيه يك بطري شيشه اي بزرگ است. 3 تفنگ الكتروني در سمت باريك آن قرار دارند آنها الكترونها را به سمت صفحه بزرگ مسطحي كه در برابر تماشاگر قرار دارد شليك مي كنند.

در داخل صفحه اي كه ما به آن نگاه مي كنيم بوسيله لايه نازكي از فسفر به صورت نقطه اي پو شانده شده است آنها در گروههاي 3 تايي مرتب شده اند يك قرمز ، يك سبز و يك نقطه فسفري آبي. آنها با يكديگر يك پيكسل را مي سازند. اين نقاط زماني روشن مي شوند كه كه بوسيله الكترونها از طرف تفنگ الكتروني ضربه مي زنند. هر كدام از اين تك نقطه ها بوسيله يك پرتو الكترون ضربه مي خورند

هر چه پرتو الكترون قويتر باشد نقاط نوراني تر مي شوند. آنها شروع به سياه شدن مي كنند اما زمانيكه اشعه به تمام قدرت خود رسيد نقاط به رنگ قرمز سبز و آبي  در مي آيند.

اشعه الكتروني بوسيله ميدان مغناطيسي هدايت مي شود كه به اشعه انحنا مي دهند بنابراين آنها دقيقاً به نقطه مطلوب اصابت مي كنند.

 

آشنليي مختصري با طرز كاز يك مانيتور CRT:

 

اشعه هاي الكترون به سرعت صفحه نمايش را جارو مي كنند. هر كدام از سه تفنگ الكتروني بايد بدون وقفه تك نقطه هاي ( هر يك از نقطه هاي رنگي به تنهايي ) مقصد را از چپ به راست خط به خط از بالا به پايين اسكن كنند و اين كار را معمولاً 70 تا 85 بار در ثانيه انجام  مي دهند. شدت اشعه هر تفنگ الكتروني براي هر تك نقطه مي تواند تنظيم شود تا رنگ نهايي را ايجاد كند.

يك صفحه معمولي يك مانيتور CRT مي تواند از 480000 پيكسل كه به آن تصوير 600*800 مي گويند. در هر خط افقي 800 نقطه وجود دارد و 600 خط از بالا تا پايين صفحه مانيتور CRT وجود دارند كه مجموعاً 480000 پيكسل مي شود.

 

 

رزولوشنهاي بالاتر:رزولوشنهاي بالاتر:

تعداد پيكسلهاي بيشتر در صفحه نمايش براي ما امكان رزولوشنهاي بالاتر را فراهم مي كند و با يك رزولوشن بالاتر ممكن است تصوير واضح تر شود.پايين ترين رزولوشن در كامپيوترهاي شخصي كه براي مصارف بر اساس متنهاي DOS مورد استفاده قرار مي گيرد 480*680 پيكسل است و به آن يك تصوير VGA  مي گويند. VGA يك تصوير استاندارد بود تا اينكه وارد بازار شد قبل از آن استانداردهاي پايين تري هم وجود داشت مانند CGA.

همانطور كه كامپيوتر هاي شخصي قدرتمند تر مي شدند حوالي سال 1990 تقاضا براي صفحه نمايش با رزولوشن بيشتر افزايش يافت. ويندوز يك محيط گرافيكي است و به خوبي در رزولوشنهاي بالا كار ميكند همچنين بازيهايي زيادي وجود داشتند كه احتياج به رزولوشن بالايي داشتند. به هر حال آخرين استاندارد واقعي كه روي كامپيوترهاي شخصي به كار گرفته شد VGA بود. و بهينه ساريهاي كه در رزولوشن انجام گرفت بر اساس VGA بود و اصطلاحات SVGA يا SUPER VGA كه بعدها استفاده شد بر همين اساس بود بعدها XGA و نامهاي ديگري آمدند كه هر كدام رزولوشنهاي متفاوتي را تعريف مي كردند.

در حقيقت اصطلاحات SVGA , XGA خيلي مورد استفاده قرار نمي گيرند. در عوض ما به رزولوشن، فركانس تصوير و رنگ توجه مي كنيم. اما اجازه بدهيد در مورد رزولوشن بحث كنيم. رزولوشن با اندازه صفحه مانيتور رابطه دارد هر چه مانيتور بزرگتر باشد امكان دستيابي به رزولوشن بالاتر بيشتر است در زير جدولي از رزولوشنهاي مختلف را مي بينيد.

 

Standard

Resolution

Number of pixels

Recommended CRT
screen size

Recommended TFT
screen size

VGA

640 x 480

307,200

14"

n/a

SVGA

800 x 600

480,000

15", 17"

10.4", 12"

SVGA

1024 x 768

786,432

17", 19"

13.3" - 15"

XGA

1152 x 864

995,328

17", 19", 21"

n/a

Vesa 1280

1280 x 1024

1,310,720

19", 21"

17.3", 18.3"

Vesa 1600

1600 x 1200

1,920,000

21" and bigger

n/a (yet)

 

صفحه نمايش و رزولوشن بايد با يكديگر مطابقت داشته باشند هر چه رزولوشن بالاتر باشد جزئيات بيشتري در صفحه نمايش ديده مي شود در يك دسك تاپ ويندوز اندازه آيكونها را در رزولوشن 800در 600  2 يا 3 برابر  بزرگتر نسبت به رزولوشن 1280 در 1024 است.

يك مانيتور بخصوص مي تواند در رزولوشن هاي مختلف پاسخگو باشد اگر چه همه رزولوشن ها مناسب نيستند در يك مانيتور با صفحه نمايش كوچك در رزولوشن خيلي بالا آيكونها خيلي كوچك مي شوند.

بنابراين رزولوشن و اندازه صفجه بايد با يكديگر مطابقت كنند.

شما نمي توانيد درباره يك مانيتور فقط از روي رزولوشن آن قضاوت كنيد سرعت refresh ( فركانس ) و عمق رنگ به همان اندازه مهم هستند.

پرتو الكتروني:

در مانيتورهاي قديمي CRT تفنگ الكتروني بدون وقفه و دقيقاً الكترونها را از پيكسلي به پيكسل ديگر پرتاب مي كرد. در حقيقت همانطور كه اشعه صفحه نمايش را جارو مي كرد تغيير مكان مي داد. هر نقطه در صفحه نمايش يك تابش آني الكترونها را دريافت مي كرد قبل از اينكه اشعه به نقطه بعدي بتابد و شدت اشعه از نقطه اي به نقطه ديگر تغيير مي كرد.

صفحه مانيتور پوشيده شده از فسفر داراي خاصيت نور افشاني بود زمانيكه الكترونها به سمت آنها شليك مي شدند در حقيقت بايد دوباره نقاط را نوراني مي كردند قبل از اينكه نور آنها محو شود.

و نتيجه اين مي شود كه ما يك تصوير پايدار و نسبتاً يكنواخت مي ديديم. ولي در حقيقت تصوير لرزشهايي داشت.

مانيتورهاي CRT امروزي:

در مانيتورهاي امروزي هر پيكسل 60 ، 70 ، 75 يا 80 بار در ثانيه refresh يا تازه سازي مي شوند. بنابراين تفنگ الكتروني بايد خيلي سريع حركت كند تا 18 ميليون شليك در ثانيه يا بيشتر انجام دهد اگر يك تصوير 75 بار در ثانيه تازه سازي شود مي گوييم فركانس تازه سازي يا refresh برابر 75 هرتز است كارت گرافيك سيگنالهاي refresh را صادر مي كند بنابراين سرعت تازه سازي را كنترل مي كند پس كارت گرافيكي بايد با مانيتور سازگاري داشته باشد بنابراين اين دو واحد بايد بوسيله يك رابط مناسب براي انتقال سيگنال به يكديگر متصل شوند

اجازه بدهيد تصور كنيم مانيتوري با رزولوشن 1280 در 1024 و سرعت تازه سازي (refresh ) برابر 75 هرتز در اختيار داريم. براي اين منظور به مانيتوري با تفنگ الكتروني كه قادر به 98 ميليون شليك در ثانيه باشد احتياج داريم اين مانيتور در يك سرعت خيلي بالا كار مي كند كه بعضي مواقع مي تواند سبب آلودگي بوسيله پرتوها شود.

 

سرعت تازه سازي ( refresh ) يا فركانس بالا:

سرعت تازه سازي ( refresh ) يا فركانس بالا:

زمانيكه سرعت تازه سازي بالا رود صفحه مانيتور داراي ظاهر پايدار و نرم تري است. اين اختلاف را در تلوزيونهاي قديمي كه فركانس آنها فقط 50 هرتز است مي توان به خوبي مشاهده كرد. بعضي از كمپانها تلوزيونهايي توليد مي كنند كه فركانس تازه سازي برابر 100 هرتز دارند. اگر شما يكبار از سرعت تازه سازي 100 هرتز استفاده كنيد براي شما ديگر بسيار مشكل خواهد بود كه با فركانس 50 هرتز كار كنيد مانيتورهاي قديمي و بدون كيفيت از فركانس حداكثر 60 هرتز پشتيباني مي كردند و كيفيت پاييني داشتند كه تصوير آنها لرزش داشت و براي ويندوز مناسب نبودند يك فركانس معمول براي مانيتور كه قابل قبول باشد 70 هرتز است به نظر بنده 75 هرتز قابل قبول است ولي اگر مدت زيادي با كامپيوتر كار ميكنيد شايد 80 يا 85 هرتز را استفاده كنيد. شما بايد همه اين فركانسها را امتحان كنيد تا بهترين فركانس مورد قبولتان را پيدا كنيد. در اينجا يك تصوير از تنظيمات كنترلر گرافيك ATI Radeon را ميبينيد اين گرافيك مي تواند 11 سرعت تازه سازي مختلف در اختيار شما بگذارد ( از 43 تا 160 هرتز ) در رزولوشن 1280 در 1024

   

 

 

توجه: سرعت تازه سازي همچنين فركانس عمودي يا سرعت تازه سازي عمودي هم گفته مي شود هر چه سرعت تازه سازي بيشتر بخواهيد آنگاه مانيتور با كيفيت تري لازم خواهيد داشت اگر شما سرعت تازه سازي بالا و هم رزولوشن بالا مي خواهيد احتياج به يك مانيتور كيفيت بالا و يك كارت گرافيك كيفيت بالا احتياج دارد. مانيتورها معمولاً در رزولوشن پايين مي توانند سرعت تازه سازي بالا داشته باشند در اينجا چند مثال مي آوريم تا بدانيد چگونه كارايي مانيتور با رزولوشن تغيير مي كند.

 

CRT Screen

800 x 600

1024 x 768

1280 x 1024

1600 x 1200

Standard 15"

75 HZ

70 Hz

60 Hz

-

15" Trinitron

90 Hz

80 Hz

75 Hz

-

17" Trinitron

110 Hz

100 Hz

90 Hz

85 Hz

 

براي اينكه تصوير به سرعت تازه سازي مورد نظر دست پيدا كند بايد مانيتور و كارت گرافيك هر دو براي سرعت مورد نظر مناسب باشند ( قابليت آن را داشته باشند ) معمولاً مانيتورها خصوصيتي دارند كه به آن Multi Sync گفته مي شود اين بدان معناست كه انها به طور اتوماتيك خود را با سيگنالي كه از طرف كارت گرافيك مي آيد وقف مي دهند يك مانيتور خوب معمولاً گران است مانيتورهاي ارزان شايد بتوانند يك سرعت تازه سازي فركانس بالا داشته باشند اما تصوير خوبي نخواهند داشت. هميشه تصوير يك مانيتور را قبل از خريد آن چك كنيد. و بخاطر داشته باشيد كه مانيتورتان را بيش از 5 سال ( بيش از عمر كامپيوتر ) استفاده مي كنيد پس يك مانيتور كيفيت بالا بخريد!